മൺറോ സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ തുടർച്ച !!!വെനസ്വേലയിൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ സംഭവിക്കുന്നതെന്ത് ?

ലാറ്റിൻ അമേരിക്കൻ രാജ്യങ്ങളിൽ അമേരിക്ക നടത്തുന്ന ഇടപെടലുകൾക്ക് ദശകങ്ങളുടെ പഴക്കമുണ്ട്. വെനിസ്വേലൻ പ്രസിഡന്റ് നിക്കോളാസ് മഡൂറയെ ബന്ദിയാക്കിയതടക്കം ഇപ്പോൾ ഡൊണാൾഡ് ട്രമ്പ് സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്ന കർക്കശമായ നിലപാടുകൾ ഈ ചരിത്രത്തിന്റെ തുടർച്ച മാത്രമാണ്. 1823-ൽ ജെയിംസ് മൺറോ പ്രഖ്യാപിച്ച ‘മൺറോ സിദ്ധാന്തം’ (Monroe Doctrine) ആണ് ഇത്തരം ഇടപെടലുകൾക്ക് ആധാരമായി അമേരിക്ക ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത്. അമേരിക്കൻ ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിൽ യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളുടെ ഇടപെടൽ അനുവദിക്കില്ലെന്നതായിരുന്നു ഈ നയത്തിന്റെ കാതൽ. പിന്നീട് ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ തിയോഡർ റൂസ്‌വെൽറ്റ് ഇതിനെ പരിഷ്കരിക്കുകയും ലാറ്റിൻ അമേരിക്കൻ രാജ്യങ്ങളിൽ ‘പ്രാദേശിക പോലീസുകാരനായി’ പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള അവകാശം അമേരിക്കയ്ക്കുണ്ടെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. റൂസ്‌വെൽറ്റിന്റെ ‘ബിഗ് സ്റ്റിക്’ പോളിസി അഥവാ ആയുധബലം കാട്ടിയുള്ള നയതന്ത്രം ഇന്നും അമേരിക്കൻ വിദേശനയത്തിന്റെ ഭാഗമായി തുടരുന്നു.

രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന് ശേഷം കമ്മ്യൂണിസത്തിന്റെ വ്യാപനം തടയുക എന്നതായിരുന്നു ലാറ്റിൻ അമേരിക്കയിൽ അമേരിക്കയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. ക്യൂബൻ വിപ്ലവത്തിലൂടെ ഫിദൽ കാസ്‌ട്രോ അധികാരത്തിൽ വന്നത് വാഷിംഗ്ടണെ കൂടുതൽ ജാഗരൂകരാക്കി. ശീതയുദ്ധകാലത്ത് പലപ്പോഴും രഹസ്യമായ നീക്കങ്ങളിലൂടെയാണ് അമേരിക്ക തങ്ങളുടെ താല്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ എൺപതുകളോടെ ഇത് പരസ്യമായ സൈനിക ഇടപെടലുകളിലേക്ക് മാറി. മയക്കുമരുന്ന് കടത്ത് തടയുക എന്നതും ഈ ഇടപെടലുകൾക്ക് ന്യായീകരണമായി അമേരിക്ക ഉയർത്തിക്കാട്ടി. ഗ്വാട്ടിമാല, ക്യൂബ, ഗ്രനേഡ, നിക്കരാഗ്വ, പാനമ എന്നീ രാജ്യങ്ങളിൽ അമേരിക്ക നടത്തിയ ഇടപെടലുകൾ ലാറ്റിൻ അമേരിക്കൻ രാഷ്ട്രീയ ഭൂപടത്തെ വലിയ രീതിയിൽ സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ട്.

1954-ൽ ഗ്വാട്ടിമാലയിലെ ജനാധിപത്യ സർക്കാരിനെ അട്ടിമറിച്ചതായിരുന്നു അമേരിക്കയുടെ ആദ്യകാലത്തെ പ്രധാന നീക്കങ്ങളിലൊന്ന്. അമേരിക്കൻ കമ്പനിയായ യുണൈറ്റഡ് ഫ്രൂട്ട് കമ്പനിയുടെ ഭൂമി സർക്കാർ ഏറ്റെടുത്തതാണ് പ്രകോപനമായത്. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ഭരണം എന്ന് ആരോപിച്ചുകൊണ്ട് സിഐഎയുടെ സഹായത്തോടെയാണ് ഈ അട്ടിമറി നടന്നത്. ഇതിന് പിന്നാലെ 1961-ൽ ക്യൂബയിലെ ഫിദൽ കാസ്‌ട്രോയെ പുറത്താക്കാൻ നടത്തിയ ‘ബേ ഓഫ് പിഗ്‌സ്’ (Bay of Pigs) ആക്രമണം അമേരിക്കയ്ക്ക് വലിയ നാണക്കേടുണ്ടാക്കി. ഈ പരാജയമാണ് ലോകത്തെ ആണവയുദ്ധത്തിന്റെ വക്കിലെത്തിച്ച ക്യൂബൻ മിസൈൽ പ്രതിസന്ധിക്ക് കാരണമായത്. ഈ നീക്കങ്ങൾ പലപ്പോഴും അമേരിക്ക വിചാരിച്ച ഫലമല്ല നൽകിയത് എന്നതിന് ക്യൂബ ഇന്നും ഒരു ഉദാഹരണമായി നിലകൊള്ളുന്നു.

1983-ൽ കരീബിയൻ ദ്വീപായ ഗ്രനേഡയിൽ അമേരിക്ക നടത്തിയ സൈനിക അധിനിവേശം മറ്റൊരു പ്രധാന സംഭവമായിരുന്നു. വിയറ്റ്നാം യുദ്ധത്തിന് ശേഷം അമേരിക്ക നടത്തിയ ഏറ്റവും വലിയ സൈനിക നീക്കമായിരുന്നു ഇത്. സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെയും ക്യൂബയുടെയും സ്വാധീനം അവിടെ തടയുക എന്നതായിരുന്നു ലക്ഷ്യം. എന്നാൽ നിക്കരാഗ്വയിലെ ‘കോൺട്രാ’ വിമതർക്ക് അമേരിക്ക നൽകിയ സഹായം വലിയ വിവാദങ്ങൾക്കും ‘ഇറാൻ-കോൺട്രാ’ എന്ന വൻ അഴിമതിക്കും വഴിതെളിച്ചു. നിക്കരാഗ്വയിലെ സാൻഡിനിസ്റ്റ സർക്കാരിനെ തകർക്കാൻ രഹസ്യമായി ആയുധങ്ങൾ നൽകിയതും ഫണ്ട് കണ്ടെത്തിയതും അമേരിക്കൻ ജനാധിപത്യത്തെ തന്നെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന ഒന്നായിരുന്നു.

അമേരിക്കൻ ഇടപെടലുകളിൽ താരതമ്യേന വിജയകരമെന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത് 1989-ൽ പാനമയിൽ നടത്തിയ അധിനിവേശമാണ്. മയക്കുമരുന്ന് കടത്തുകാരനായി മാറിയ പാനമൻ ഭരണാധികാരി മാനുവൽ നൊറിഗയെ പുറത്താക്കാൻ അമേരിക്കൻ സൈന്യം നേരിട്ട് ഇറങ്ങി. നൊറിഗയെ പിടികൂടി വിചാരണ ചെയ്യുകയും പാനമയിൽ ജനാധിപത്യം പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. എങ്കിലും ഇത്തരം ഇടപെടലുകൾ ഗുണത്തെക്കാളേറെ ദോഷമാണ് പലപ്പോഴും ചെയ്തിട്ടുള്ളതെന്ന് ചരിത്രകാരന്മാർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. വെനിസ്വേലയിൽ ഇപ്പോൾ നടക്കുന്ന നീക്കങ്ങളും ഈ ചരിത്രപരമായ ഇടപെടലുകളുടെ പുതിയ പതിപ്പായാണ് രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തുന്നത്. അമേരിക്കയും വെനസ്വേലയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം പതിറ്റാണ്ടുകളായി അതീവ സങ്കീർണ്ണവും സംഘർഷഭരിതവുമാണ്. ഈ പ്രശ്നത്തിന്റെ കാതൽ കേവലം രാഷ്ട്രീയമായ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ മാത്രമല്ല, മറിച്ച് ജനാധിപത്യം, മനുഷ്യാവകാശം, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ എണ്ണശേഖരത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്

അമേരിക്കയും വെനസ്വേലയും തമ്മിലുള്ള ശത്രുതയുടെ അടിത്തറ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക വ്യത്യാസങ്ങളാണ്. 1999-ൽ ഹ്യൂഗോ ഷാവേസ് വെനസ്വേലയിൽ അധികാരത്തിൽ വന്നതോടെയാണ് അമേരിക്കയുമായുള്ള ബന്ധം വഷളായി തുടങ്ങിയത്. സോഷ്യലിസ്റ്റ് നയങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കിയ ഷാവേസ്, അമേരിക്കൻ കമ്പനികളുടെ നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്ന എണ്ണ വ്യവസായം ദേശസാൽക്കരിച്ചു. ഇത് അമേരിക്കൻ സാമ്പത്തിക താല്പര്യങ്ങൾക്ക് വലിയ തിരിച്ചടിയായി. നിക്കോളാസ് മഡുറോ അധികാരത്തിൽ വന്നതോടെ ഈ നയങ്ങൾ കൂടുതൽ കടുപ്പിക്കുകയും അമേരിക്കയെ തന്റെ രാജ്യത്തിന്റെ ശത്രുവായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു.

വെനസ്വേലയിലെ ജനാധിപത്യ തകർച്ചയാണ് മറ്റൊരു പ്രധാന വിഷയം. മഡുറോയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ അഴിമതി നിറഞ്ഞതാണെന്നും പ്രതിപക്ഷത്തെ അടിച്ചമർത്തുകയാണെന്നുമാണ് അമേരിക്കയുടെ വാദം. 2018-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് അംഗീകരിക്കാൻ അമേരിക്കയും മറ്റ് പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളും തയ്യാറായില്ല. ഇതിനെത്തുടർന്ന് വെനസ്വേലയിലെ യഥാർത്ഥ ഭരണാധികാരി പ്രതിപക്ഷ നേതാവാണെന്ന നിലപാട് അമേരിക്ക സ്വീകരിച്ചു. ഇത് മഡുറോയെ പ്രകോപിപ്പിക്കുകയും ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള നയതന്ത്ര ബന്ധം പൂർണ്ണമായും തകരാൻ കാരണമാവുകയും ചെയ്തു.

സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങളാണ് അമേരിക്ക പ്രയോഗിക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ആയുധം. വെനസ്വേലയുടെ എണ്ണ വ്യാപാരത്തിന് അമേരിക്ക വിലക്കേർപ്പെടുത്തിയതോടെ ആ രാജ്യത്തിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ തകർന്നു. ഇത് വെനസ്വേലയിൽ വലിയ പട്ടിണിക്കും വിലക്കയറ്റത്തിനും ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളുടെ പലായനത്തിനും കാരണമായി. മഡുറോ ഭരണകൂടം മയക്കുമരുന്ന് കടത്തിന് ഒത്താശ ചെയ്യുന്നുവെന്നും അന്താരാഷ്ട്ര കുറ്റവാളികളെ സഹായിക്കുന്നുവെന്നും അമേരിക്ക ആരോപിക്കുന്നുണ്ട്. മഡുറോയെ പിടികൂടാൻ പാരിതോഷികം പ്രഖ്യാപിച്ചതും ഇതിന്റെ ഭാഗമായാണ്.

അമേരിക്കയുടെ പ്രധാന എതിരാളികളായ റഷ്യയും ചൈനയുമായി വെനസ്വേല പുലർത്തുന്ന അടുത്ത ബന്ധം അമേരിക്കയെ ചൊടിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. തങ്ങളുടെ തൊട്ടടുത്തുള്ള ഒരു രാജ്യം അമേരിക്കൻ വിരുദ്ധ ശക്തികളുടെ താവളമാകുന്നത് അമേരിക്കൻ സുരക്ഷയ്ക്ക് ഭീഷണിയാണെന്ന് വാഷിംഗ്ടൺ കരുതുന്നു. ചുരുക്കത്തിൽ, എണ്ണ വിഭവങ്ങളുടെ മേലുള്ള നിയന്ത്രണം, രാഷ്ട്രീയ പ്രത്യയശാസ്ത്രങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള പോരാട്ടം, പ്രാദേശിക മേധാവിത്വം എന്നിവയാണ് അമേരിക്കയും വെനസ്വേലയും തമ്മിലുള്ള ഈ നിത്യശത്രുതയ്ക്ക് പിന്നിലെ യഥാർത്ഥ കാരണങ്ങൾ.