സമാധാന കരാറിന് മണിക്കൂറുകൾ മാത്രം; അവസാന നിമിഷം ഇറാൻ കടുത്ത നിലപാടിലേക്ക്

ടെഹ്റാൻ: ഇറാനും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള സമാധാന ധാരണാപത്രം ഒപ്പുവെക്കാനുള്ള നീക്കങ്ങൾ അന്തിമഘട്ടത്തിലെത്തിയിരിക്കെ, ലബനൻ തലസ്ഥാനത്ത് ഇസ്രായേൽ നടത്തിയ വ്യോമാക്രമണം പുതിയ അനിശ്ചിതത്വങ്ങൾക്ക് വഴിവെച്ചിരിക്കുകയാണ്. ആക്രമണത്തെ തുടർന്ന് ചർച്ചകളിൽ നിന്ന് പിന്മാറാൻ ഇറാൻ ആലോചിക്കുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ പുറത്തുവരുന്നു.

ലബനനിലെ സംഭവവികാസങ്ങൾ കണക്കിലെടുത്ത് സമാധാന ചർച്ചകൾ തുടരുന്നത് പ്രായോഗികമല്ലെന്ന് ഇറാൻ പാർലമെന്റ് സ്പീക്കർ മുഹമ്മദ് ബാഖർ ഗാലിബാഫ് വ്യക്തമാക്കി. അമേരിക്ക നൽകിയ ഉറപ്പുകൾ പാലിക്കപ്പെടുന്നില്ലെന്നും സമാധാന ശ്രമങ്ങളെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്ന സാഹചര്യമാണുണ്ടായിരിക്കുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം ആരോപിച്ചു.

ഇറാനും അമേരിക്കയും തമ്മിൽ മാസങ്ങളായി തുടരുന്ന ചർച്ചകൾ നിർണായക ഘട്ടത്തിലെത്തിയ സമയത്താണ് ഇസ്രായേലിന്റെ സൈനിക നടപടി ഉണ്ടായത്. മേഖലയിലെ സമാധാനാന്തരീക്ഷത്തെ ഇത് പ്രതികൂലമായി ബാധിച്ചുവെന്നാണ് ടെഹ്റാന്റെ വിലയിരുത്തൽ. അതിനാൽ അവസാന നിമിഷത്തിലെ ഈ നിലപാട് മാറ്റം ധാരണാപത്രത്തിന്റെ ഭാവിയെ ബാധിക്കുമോയെന്ന ആശങ്ക ഉയരുന്നുണ്ട്.

അതേസമയം, സമാധാന ധാരണ ഇന്ന് തന്നെ ഒപ്പുവെക്കുമെന്ന പ്രതീക്ഷ അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപ് പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. ധാരണ നിലവിൽ വന്നാൽ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് ഉടൻ തുറക്കാനും യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണം ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിഷയങ്ങളിൽ 60 ദിവസത്തിനകം അന്തിമ കരാറിലേക്ക് നീങ്ങാനുമാണ് സാധ്യത.

ഒപ്പിടൽ ചടങ്ങ് നേരിട്ടായിരിക്കുമോ എന്ന കാര്യത്തിൽ ഇപ്പോഴും വ്യക്തതയില്ല. സ്വിറ്റ്സർലൻഡ് വേദിയാകാൻ സന്നദ്ധത പ്രകടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും അന്തിമ തീരുമാനം പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല. ജനീവയിൽ ചടങ്ങ് നടക്കുമെന്നായിരുന്നു ആദ്യ സൂചനകൾ. എന്നാൽ, നിലവിൽ തയ്യാറാക്കിയിരിക്കുന്ന രണ്ട് പേജുള്ള ധാരണാപത്രം ഇരു രാജ്യങ്ങളും സ്വന്തം തലസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്ന് പരസ്പരം അംഗീകരിച്ച് കൈമാറാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന റിപ്പോർട്ടുകളും പുറത്തുവരുന്നുണ്ട്.

തുടർ ചർച്ചകൾക്ക് ശേഷമാകും വിശദമായ കരാർ രൂപംകൊള്ളുക. ഇറാന്റെ യുറേനിയം ശേഖരവും ആണവ പദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളും അന്തിമ ധാരണയിലെ പ്രധാന ഘടകങ്ങളാകുമെന്നാണ് അന്താരാഷ്ട്ര മാധ്യമങ്ങളുടെ വിലയിരുത്തൽ.

ഇതിനിടെ, ധാരണയെ അനുകൂലിച്ചും എതിർത്തും ഇറാനിൽ ശക്തമായ ആഭ്യന്തര ചർച്ചകൾ തുടരുകയാണ്. വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരഗ്ച്ചിയുടെ നിലപാടിനെതിരെ ചില മാധ്യമങ്ങൾ വിമർശനം ഉയർത്തിയിട്ടുണ്ട്. ധാരണയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ പുറത്തുവിട്ട മാധ്യമങ്ങളെ അദ്ദേഹം വിമർശിച്ചതും വിവാദങ്ങൾക്ക് ഇടയാക്കി.

ഇറാന് സാമ്പത്തിക നഷ്ടപരിഹാരവും ധനസഹായവും നൽകുന്ന വ്യവസ്ഥകൾ കരാറിൽ ഉൾപ്പെട്ടേക്കാമെന്ന അഭ്യൂഹങ്ങളും പ്രചരിക്കുന്നുണ്ട്. അതേസമയം, യു.എ.ഇ ഇറാന് 300 കോടി ഡോളർ നൽകുമെന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾ അബുദാബി നിഷേധിച്ചു. ഖത്തർ ഇറാനുമായി പുതിയ ഊർജ്ജ കരാറിലേക്ക് നീങ്ങുന്നുവെന്ന വിവരങ്ങളും ദോഹ തള്ളിക്കളഞ്ഞു.

സമാധാന ധാരണയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവിധ റിപ്പോർട്ടുകളും അഭ്യൂഹങ്ങളും ശക്തമാകുന്നതിനിടയിൽ, അമേരിക്കയുമായുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് ഇതുവരെ അന്തിമരൂപം നൽകിയിട്ടില്ലെന്നാണ് ഇറാന്റെ ഔദ്യോഗിക വിശദീകരണം.