ഇറാൻ-അമേരിക്ക ഏറ്റുമുട്ടൽ ആഗോളപ്രതിസന്ധി രൂക്ഷമാക്കുമോ ?

ദുബായ് : പശ്ചിമേഷ്യയിൽ വീണ്ടും യുദ്ധസാഹചര്യം ശക്തമാകുകയാണ്. അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം പുതിയൊരു സൈനിക ഏറ്റുമുട്ടലിലേക്ക് നീങ്ങുമെന്ന ആശങ്കയ്ക്കിടെ, ഇസ്രായേലിന്റെ നിലപാടുകളും മേഖലയിലെ സൈനിക നീക്കങ്ങളും അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ വലിയ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിവെക്കുന്നു. 2026 ഫെബ്രുവരിയിൽ അമേരിക്കയും ഇസ്രായേലും ഇറാനെതിരെ ആരംഭിച്ച സൈനിക നീക്കങ്ങൾക്കും തുടർന്നുണ്ടായ വെടിനിർത്തൽ ശ്രമങ്ങൾക്കും ശേഷവും ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ഭിന്നതകൾക്ക് പരിഹാരമായിട്ടില്ല. നവംബർ 2-ന് ഇറാനിലെ ഖേഷം ദ്വീപിൽ അമേരിക്ക നടത്തിയ പരിമിതമായ ആക്രമണവും പുതിയ സൈനിക നീക്കങ്ങളുടെ സൂചനയായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് സൈനിക നടപടികൾ പുനരാരംഭിക്കാനുള്ള സാധ്യത തള്ളിക്കളയാത്തതും ഇറാന്റെ പ്രതികരണ മുന്നറിയിപ്പുകളും സാഹചര്യത്തെ കൂടുതൽ സങ്കീർണമാക്കുന്നു.

ഈ സംഘർഷത്തിൽ ഏറ്റവും നിർണായകമായ ഘടകങ്ങളിലൊന്ന് ഇറാന്റെ ഭൂഗർഭ സൈനിക സംവിധാനങ്ങളാണ്. മിസൈൽ ശേഖരങ്ങളും വിക്ഷേപണ സംവിധാനങ്ങളും ആഴത്തിലുള്ള ഭൂഗർഭ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ സംരക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നതിനാൽ അവയെ പൂർണമായി തകർക്കുക അമേരിക്കയ്ക്കും ഇസ്രായേലിനും എളുപ്പമല്ല. നേരത്തേ തന്നെ ഇറാനിലെ ഭൂഗർഭ മിസൈൽ കേന്ദ്രങ്ങൾ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ആക്രമണങ്ങൾ നടന്നിട്ടുണ്ട്. അതേസമയം, ഇറാന്റെ ആണവ സംവിധാനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പിക്‌ആക്‌സ് മൗണ്ടൻ പോലുള്ള അതീവ സുരക്ഷയുള്ള കേന്ദ്രങ്ങൾക്കെതിരെയും അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഭീഷണി ഉയർത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇത്തരം കേന്ദ്രങ്ങൾക്കെതിരെ പുതിയ ആക്രമണങ്ങൾ ഉണ്ടായാൽ ഇറാൻ തിരിച്ചടിക്കാനുള്ള സാധ്യത ശക്തമാണ്. അമേരിക്കൻ സൈനിക താവളങ്ങൾ, ഇസ്രായേൽ കേന്ദ്രങ്ങൾ, ഗൾഫ് മേഖലയിലെ ഊർജ്ജ അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ, കപ്പൽഗതാഗത പാതകൾ എന്നിവയെല്ലാം സംഘർഷത്തിന്റെ വ്യാപ്തി വർധിപ്പിക്കാവുന്ന നിർണായക ലക്ഷ്യങ്ങളായി മാറാം

ഇവിടെയാണ് മൂന്നാം ലോകമഹായുദ്ധമെന്ന ആശങ്കയും പ്രസക്തമാകുന്നത്. എന്നാൽ അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള ഏറ്റുമുട്ടൽ അനിവാര്യമായും ലോകമഹായുദ്ധത്തിലേക്ക് നീങ്ങുമെന്ന് ഇപ്പോൾ പ്രവചിക്കാനാവില്ല. സൗദി അറേബ്യ, ഖത്തർ, തുർക്കി, പാകിസ്ഥാൻ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങൾ നയതന്ത്ര ഇടപെടലുകളിലൂടെ സംഘർഷം നിയന്ത്രിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നുണ്ട്. മറുവശത്ത്, ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ കപ്പൽഗതാഗതം തടസ്സപ്പെടുകയോ ഗൾഫ് മേഖലയിലെ എണ്ണ-വാതക വിതരണ ശൃംഖലകൾ ആക്രമിക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്താൽ അതിന്റെ പ്രത്യാഘാതം പശ്ചിമേഷ്യയിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങില്ല. ആഗോള ഇന്ധനവില, വ്യാപാരം, സാമ്പത്തിക വിപണികൾ, രാജ്യങ്ങളുടെ സുരക്ഷാ നയങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം ബാധിക്കപ്പെടാം. അതിനാൽ ഇപ്പോഴത്തെ സാഹചര്യം കേവലം രണ്ട് രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സൈനിക തർക്കമല്ല; ആഗോള ശക്തികളുടെ ഇടപെടലുകളും സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങളും നിർണയിക്കുന്ന വലിയൊരു ഭൗമരാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധിയാണ്. യുദ്ധവ്യാപനമാണോ നയതന്ത്ര പരിഹാരമാണോ പശ്ചിമേഷ്യയുടെ ഭാവി നിർണയിക്കുക എന്നതാണ് ലോകം ഉറ്റുനോക്കുന്നത്