വിഘ്നങ്ങൾ അകറ്റി മംഗളം നിറയട്ടെ; വിനായക ചതുർത്ഥി ആശംസകൾ

ഓം നമോ…

ഒരു ആനയുടെ മുഖം,വലിയ ചെവികൾ,ചെറിയ കണ്ണുകൾ,വലിയ ഉദരം,ഒടിഞ്ഞ ഒരു കൊമ്പ്. ഒരു ദൈവത്തിന്റെ രൂപം ഇത്രയും വ്യത്യസ്തമായിരിക്കുമ്പോഴും, ഇന്ത്യയിൽ ഒരു പുതിയ തുടക്കത്തിന്റെ ആദ്യ ഓർമ്മയായി ഗണപതിയെ തന്നെയാണ് നമ്മൾ വിളിക്കുന്നത്.

എന്തുകൊണ്ടായിരിക്കും അത്?

അതിനുള്ള ഉത്തരം ഗണപതിയുടെ രൂപത്തിൽ തന്നെയുണ്ട്.

ചിങ്ങ–കന്നി മാസങ്ങളിലെ ഭാദ്രപദ ശുക്ലപക്ഷ ചതുർത്ഥിയാണ് വിനായക ചതുർത്ഥിയായി ആചരിക്കുന്നത്. ഗണപതിയുടെ ജന്മദിനമായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന ഈ ദിവസം ഭക്തിയോടെയും പ്രാർത്ഥനകളോടെയും ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു. പക്ഷേ ഗണപതിയുടെ ജനനകഥയ്ക്ക് പിന്നിൽ ഒരു കൗതുകകരമായ പുരാണകഥയുണ്ട്. പാർവതീദേവി തന്റെ കാവലിനായി സൃഷ്ടിച്ച ബാലനായിരുന്നു ഗണപതി. അമ്മയുടെ കൽപ്പന കാത്തുസൂക്ഷിക്കുകയായിരുന്നു അവന്റെ ദൗത്യം.

അതിനിടയിലാണ് ശിവൻ അവിടെയെത്തുന്നത്. അമ്മയുടെ വാക്ക് പാലിക്കാനായി ആ ബാലൻ ശിവനെപ്പോലും തടഞ്ഞു. തുടർന്നുണ്ടായ സംഭവങ്ങളിലാണ് ആ ബാലന് ഗജമുഖം ലഭിച്ചതെന്നും, പിന്നീട് ശിവൻ അവനെ ഗണങ്ങളുടെ അധിപനായ ഗണപതിയായി അനുഗ്രഹിച്ചെന്നും പുരാണങ്ങൾ പറയുന്നത്. എന്നാൽ ഗണപതിയുടെ കഥ അവിടെ അവസാനിക്കുന്നില്ല.

കാരണം, ഗണപതിയുടെ ഓരോ അവയവത്തിനും ഒരു സന്ദേശമുണ്ടെന്നാണ് വിശ്വാസം.

ആനയുടെ തല – ബുദ്ധിയുടെയും വിവേകത്തിന്റെയും പ്രതീകം.
വലിയ ചെവികൾ – സംസാരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് കേൾക്കാൻ പഠിക്കണം എന്ന ഓർമ്മപ്പെടുത്തൽ.
ചെറിയ കണ്ണുകൾ – ലക്ഷ്യത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കണം എന്ന സന്ദേശം.
വലിയ വയറ് – ജീവിതത്തിലെ സന്തോഷങ്ങളും ദുഃഖങ്ങളും ഒരുപോലെ സ്വീകരിക്കാനുള്ള വിശാലമായ മനസ്സിന്റെ പ്രതീകം.
ഒടിഞ്ഞ കൊമ്പ് – ജീവിതം എല്ലായ്പ്പോഴും പൂർണ്ണമായിരിക്കണമെന്നില്ല, അപൂർണ്ണതകളിലും അർത്ഥം കണ്ടെത്താനാകുമെന്ന ചിന്ത.

അങ്ങനെ നോക്കുമ്പോൾ ഗണപതിയുടെ രൂപം വെറുമൊരു ദൈവരൂപമല്ല. ജീവിതത്തെ എങ്ങനെ കാണണം എന്നതിന്റെ ഒരു ആത്മീയ പാഠം കൂടിയാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് ഒരു പുതിയ പുസ്തകം തുറക്കുമ്പോഴും. ഒരു പുതിയ വീട്ടിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുമ്പോഴും. ഒരു പുതിയ സംരംഭത്തിന് തുടക്കം കുറിക്കുമ്പോഴും.നമ്മുടെ അധരങ്ങളിൽ ആദ്യം ഉയരുന്ന വാക്കുകളിൽ ഒന്ന്,

“ശ്രീ ഗണേശായ നമഃ…” എന്നാകുന്നത്.

പുതിയ തുടക്കങ്ങൾക്ക് മുമ്പ്, വഴിയിലെ തടസ്സങ്ങൾ മാറണമെന്ന പ്രാർത്ഥന മാത്രമല്ല അത്. തടസ്സങ്ങളെ നേരിടാനുള്ള ബുദ്ധിയും വിവേകവും ധൈര്യവും നൽകണമെന്ന പ്രാർത്ഥന കൂടിയാണ്. ഗണപതിയുടെ പ്രിയപ്പെട്ട നിവേദ്യമായ മോദകത്തിനും ഇതുപോലെ ഒരു മനോഹരമായ അർത്ഥം പറയപ്പെടുന്നു. പുറത്ത് ലളിതം.അകത്ത് മധുരം.ജീവിതവും അങ്ങനെ തന്നെയല്ലേ?

പുറത്ത് കാണുന്നതിനേക്കാൾ എത്രയോ ആഴമുള്ള കഥകളാണ് ഓരോ മനുഷ്യന്റെയും ഉള്ളിലുള്ളത്. വിനായക ചതുർത്ഥിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കഥകളിൽ ഏറ്റവും കൗതുകകരമായ ഒന്നാണ് ചന്ദ്രദർശനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിശ്വാസം. വിനായക ചതുർത്ഥി ദിവസം ചന്ദ്രനെ കണ്ടാൽ അപവാദമോ തെറ്റായ ആരോപണമോ നേരിടേണ്ടിവരുമെന്നൊരു വിശ്വാസം നിലനിൽക്കുന്നു. അതിന് പിന്നിലും ഒരു പുരാണകഥയുണ്ട്.

ഒരിക്കൽ ഗണപതി മോദകങ്ങളും പലഹാരങ്ങളും കഴിച്ചശേഷം തന്റെ വാഹനമായ മൂഷികന്റെ പുറത്തേറി യാത്ര ചെയ്യുകയായിരുന്നു. പെട്ടെന്ന് മൂഷികൻ വഴിയിൽ ഒരു പാമ്പിനെ കണ്ട് ഭയന്ന് ചാടിയതോടെ ഗണപതി താഴേക്ക് വീണു. വീണതോടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വയറിലുണ്ടായിരുന്ന പലഹാരങ്ങൾ പുറത്തേക്ക് വീണു. എന്നാൽ ഗണപതി പരിഭ്രമിച്ചില്ല. അവിടെ കണ്ട പാമ്പിനെ തന്നെ ഉപയോഗിച്ച് വയർ കെട്ടിമുറുക്കി അദ്ദേഹം യാത്ര തുടർന്നു.

ഇത് കണ്ട ചന്ദ്രൻ ഗണപതിയെ പരിഹസിച്ചുവെന്നാണ് പുരാണകഥ. അതിൽ കോപിച്ച ഗണപതി ചന്ദ്രനെ ശപിച്ചു. വിനായക ചതുർത്ഥി ദിവസം ചന്ദ്രനെ കാണുന്നവർ തെറ്റായ ആരോപണങ്ങൾക്ക് ഇരയാകട്ടെ എന്നായിരുന്നു ശാപം.പിന്നീട് ചന്ദ്രൻ ക്ഷമ ചോദിച്ചതോടെ ഗണപതി ശാപത്തിന്റെ കാഠിന്യം കുറച്ചുവെന്നും വിശ്വാസം. ഇവിടെ കഥ നൽകുന്ന സന്ദേശവും ശ്രദ്ധേയമാണ്.

  അഹങ്കാരം പരിഹാസത്തിലേക്ക് നയിക്കുമ്പോൾ, വിനയം ബന്ധങ്ങളെ തിരികെ കൊണ്ടുവരുന്നു.

എന്നാൽ ചന്ദ്രശാപവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റൊരു പ്രധാന കഥ കൂടി നമ്മൾ കേൾക്കാം. അത് സ്യമന്തകമണിയുടെ കഥ.

സത്രാജിത്തിന്റെ കൈവശമുണ്ടായിരുന്ന സ്യമന്തകമണി അപാരമായ സമ്പത്തിന്റെയും ഐശ്വര്യത്തിന്റെയും പ്രതീകമായിരുന്നു. ഒരിക്കൽ സത്രാജിത്തിന്റെ സഹോദരനായ പ്രസേനൻ ആ രത്നം ധരിച്ച് വേട്ടയ്ക്കുപോയി. പിന്നീട് പ്രസേനനെ ഒരു സിംഹം കൊന്നുവെന്നും, സിംഹത്തിൽ നിന്ന് ജാംബവാൻ ആ രത്നം സ്വന്തമാക്കിയെന്നും കഥ പറയുന്നു. പ്രസേനന്റെ മരണവും രത്നത്തിന്റെ തിരോധാനവും അറിഞ്ഞപ്പോൾ, ആളുകൾ ശ്രീകൃഷ്ണനെയാണ് സംശയിച്ചത്. തെറ്റ് ചെയ്തിട്ടില്ലെങ്കിലും ഒരു ആരോപണം നേരിടേണ്ടി വന്നാൽ എങ്ങനെയായിരിക്കും? കൃഷ്ണനും അതേ അവസ്ഥയിലായിരുന്നു.

തന്റെ നിരപരാധിത്വം തെളിയിക്കാൻ അദ്ദേഹം സ്യമന്തകമണി തേടി പുറപ്പെട്ടു.അവസാനം ജാംബവാനുമായി ഏറ്റുമുട്ടുകയും, സത്യം പുറത്തുകൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു. രത്നം സത്രാജിത്തിന് തിരികെ നൽകിയതോടെ കൃഷ്ണനെതിരായ സംശയവും മാറി.അതുകൊണ്ടാണ് ഈ കഥയ്ക്ക് വിനായക ചതുർത്ഥിയുമായി മറ്റൊരു ബന്ധം പറയപ്പെടുന്നത്. ചന്ദ്രനെ കണ്ടതിന്റെ പേരിൽ തെറ്റായ ആരോപണം ഉണ്ടാകുമെന്ന വിശ്വാസത്തിൽ നിന്ന് മോചനം നേടാൻ സ്യമന്തകമണിയുടെ കഥ കേൾക്കുകയോ പറയുകയോ ചെയ്യുന്നത് ഉത്തമമാണെന്നാണ് ആചാരവിശ്വാസം.

വിനായക ചതുർത്ഥിയുടെ മറ്റൊരു മനോഹരമായ കാഴ്ചയാണ് ഗണപതി വിഗ്രഹത്തിന്റെ നിമജ്ജനം.വിഗ്രഹം സ്ഥാപിക്കുന്നു,പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു,ആഘോഷിക്കുന്നു.ഒടുവിൽ അതേ വിഗ്രഹത്തെ ജലത്തിലേക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നു.

അതിന് പിന്നിലും വലിയൊരു ഓർമ്മപ്പെടുത്തലുണ്ട്. വന്നതെല്ലാം ഒരിക്കൽ മടങ്ങിപ്പോകും. രൂപങ്ങൾ മാറിയേക്കാം. പക്ഷേ വിശ്വാസം നിലനിൽക്കും. അതുകൊണ്ടുതന്നെ വിനായക ചതുർത്ഥി ഒരു ആഘോഷം മാത്രമല്ല. ഒരു പുതിയ തുടക്കത്തിനുള്ള പ്രാർത്ഥനയാണ്. സ്വയം തിരുത്താനുള്ള അവസരമാണ്. ജീവിതത്തിലെ തടസ്സങ്ങളെ ഭയക്കാതെ മുന്നോട്ട് പോകാനുള്ള ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണ്.

ഈ വിനായക ചതുർത്ഥിയിൽ ഗണപതിയോട് നമുക്ക് ചോദിക്കാം. തടസ്സങ്ങളില്ലാത്തൊരു ജീവിതമല്ല മറിച്ച് തടസ്സങ്ങൾ വന്നാലും അവയെ മറികടക്കാനുള്ള ബുദ്ധിയും വിവേകവും ധൈര്യവും നൽകണമേ എന്ന് കാരണം. നമ്മുടെ വഴിയിലെ ഏറ്റവും വലിയ തടസ്സം പലപ്പോഴും പുറത്തല്ല. നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ തന്നെയായിരിക്കും.ആ തടസ്സങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാനുള്ള ജ്ഞാനവും അവയെ മറികടക്കാനുള്ള ശക്തിയും.നമുക്ക് നൽകണമേ എന്ന് വിഘ്നേശ്വരനോട് പ്രാർത്ഥിക്കാം.

ഓം ഗം ഗണപതയേ നമഃ.

എല്ലാവർക്കും വിനായക ചതുർത്ഥി ആശംസകൾ.