ഇസ്ലാമാബാദ് : പാകിസ്ഥാന്റെ സാമ്പത്തിക തകർച്ച പുതിയ ഘട്ടത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചതിന്റെ സൂചന നൽകിക്കൊണ്ട്, പ്രമുഖ വാഹന നിർമ്മാതാക്കളായ യമഹ ഉൾപ്പെടെയുള്ള വൻകിട ബഹുരാഷ്ട്ര കമ്പനികൾ പ്രവർത്തനം അവസാനിപ്പിക്കുന്നു. മൈക്രോസോഫ്റ്റ്, ഷെൽ, ഫൈസർ, ഉബർ തുടങ്ങിയ ആഗോള കമ്പനികൾ ഇതിനകം തന്നെ പാകിസ്ഥാനിലെ ബിസിനസ് അന്തരീക്ഷം സുസ്ഥിരമല്ലെന്ന് കണ്ടെത്തി രാജ്യം വിട്ടിരുന്നു.
ഈ മാസം 9-ന് യമഹ മോട്ടോർ പാകിസ്ഥാൻ (വൈ.എം.പി.കെ) ഔദ്യോഗികമായി മോട്ടോർസൈക്കിൾ ഉത്പാദനം നിർത്തിവെച്ചു. ‘ബിസിനസ് തന്ത്രങ്ങളിലെ മാറ്റം’ എന്നാണ് കമ്പനി ഇതിന് കാരണമായി പറഞ്ഞതെങ്കിലും, വർധിച്ചുവരുന്ന രാഷ്ട്രീയ അസ്ഥിരതയും നയപരമായ മാറ്റങ്ങളുമാണ് യഥാർത്ഥ കാരണം. 25 വർഷത്തെ പ്രവർത്തനത്തിന് ശേഷം ‘രാഷ്ട്രീയ അരാജകത്വവും നിയമപരമായ അപകടസാധ്യതകളും’ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി മൈക്രോസോഫ്റ്റ് പാകിസ്ഥാനിലെ എല്ലാ പ്രവർത്തനങ്ങളും അവസാനിപ്പിച്ച് ആഴ്ചകൾക്ക് ശേഷമാണ് യമഹയുടെ ഈ പിന്മാറ്റം.
മൈക്രോസോഫ്റ്റിന്റെ പിന്മാറ്റം പാകിസ്ഥാന്റെ സാമ്പത്തിക തകർച്ചയുടെ പ്രതീകമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടിലേറെയായി പാകിസ്ഥാന്റെ വിപണികളിൽ പിടിച്ചുനിൽക്കാൻ ശ്രമിച്ചതിന് ശേഷം, ആഗോള ടെക് ഭീമൻ ഒടുവിൽ പിന്മാറുകയായിരുന്നു.
യമഹയും മൈക്രോസോഫ്റ്റും ഈ പട്ടികയിലെ അവസാനത്തെ കമ്പനികളാണ്. 2022 മുതൽ ടെക്, ഫാർമ, ഊർജ്ജ മേഖലകളിലെ 21-ൽ അധികം പ്രമുഖ കമ്പനികൾ എന്നിവർ പാകിസ്ഥാൻ വിട്ടു. ഷെൽ പാകിസ്ഥാൻ, ടെലിനോർ, ഫൈസർ, സനോഫി, ബയർ, എലി ലില്ലി, വിയാട്രിസ്, കരീം & ഉബർ തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ കമ്പനികളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഓരോ പിന്മാറ്റവും പാകിസ്ഥാന്റെ ദുർബലമായ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ കൂടുതൽ ദുർബലമാക്കുകയും, തൊഴിലവസരങ്ങൾ ഇല്ലാതാക്കുകയും, പുതിയ നിക്ഷേപകരെ നിരുത്സാഹപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.
കമ്പനികൾ പിൻവാങ്ങുന്നതിന്റെ കാരണങ്ങൾ
രാഷ്ട്രീയ അസ്ഥിരത: സർക്കാരുകൾ മാറുന്നതും നയങ്ങൾ തുടർച്ചയായി മാറുന്നതും ദീർഘകാല പദ്ധതികൾ അസാധ്യമാക്കുന്നു.
സുരക്ഷാ പ്രശ്നങ്ങൾ: തീവ്രവാദ ഭീഷണികൾ, കള്ളക്കടത്ത്, നിയമവാഴ്ചയുടെ തകർച്ച എന്നിവ തുടരുന്നു.
അഴിമതിയും ഭരണ പരാജയവും: അനാവശ്യ പരിശോധനകളും കൈക്കൂലിയും അനിയന്ത്രിതമായ നിയമങ്ങളും ബിസിനസ്സുകൾക്ക് വെല്ലുവിളിയാകുന്നു.
നികുതി ഭാരം: ബഹുരാഷ്ട്ര കമ്പനികൾക്ക് ‘സങ്കീർണ്ണമായ നികുതി സമ്പ്രദായം’ ഭാരമാകുന്നു.
ഊർജ്ജ പ്രതിസന്ധി: വൈദ്യുതി മുടക്കം, ഇന്ധനക്ഷാമം, തകർന്ന ഗതാഗത സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവ വ്യവസായ നിക്ഷേപത്തെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുന്നു.
ഓരോ പിന്മാറ്റവും ആഗോള വിപണിക്ക് നൽകുന്ന സന്ദേശം വ്യക്തമാണ്: പാകിസ്ഥാൻ ബിസിനസ് ചെയ്യാൻ സുരക്ഷിതമോ, ലാഭകരമോ, സ്ഥിരതയുള്ളതോ അല്ല. ഇത് നിക്ഷേപകരുടെ ആത്മവിശ്വാസം തകർക്കുകയും വിദേശ നിക്ഷേപങ്ങളുടെ ഒഴുക്ക് കുറയ്ക്കുകയും തൊഴിലില്ലായ്മ വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു
പാകിസ്ഥാനിൽ നയങ്ങൾ തീരുമാനിക്കുന്നത് സാമ്പത്തിക വിദഗ്ദ്ധരല്ല, മറിച്ച് സൈനിക നേതാക്കളാണെന്ന് ആഗോള കോർപ്പറേഷനുകൾ മനസ്സിലാക്കി. രാഷ്ട്രീയ അസ്ഥിരത, സുരക്ഷാ ഭീഷണി, അഴിമതി എന്നിവ പാകിസ്ഥാനെ ബഹുരാഷ്ട്ര കമ്പനികളുടെ ‘ശ്മശാനം’ ആക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു. സർക്കാർ സ്ഥിരതയ്ക്കും നിയമവാഴ്ചയ്ക്കും മുൻഗണന നൽകാത്തപക്ഷം ഈ പിന്മാറ്റങ്ങൾ തുടരും, ഒപ്പം പാകിസ്ഥാന്റെ സാമ്പത്തിക ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപ്പിനെക്കുറിച്ചുള്ള സ്വപ്നങ്ങൾ വെറും മിഥ്യാബോധമായി അവശേഷിക്കും.
