കേരളത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക ചരിത്രത്തിൽ സമാനതകളില്ലാത്ത സാമൂഹിക മാറ്റത്തിന് വഴിതുറന്ന ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ക്ഷേത്രപ്രവേശന വിളംബരത്തിന് ഇന്ന് തൊണ്ണൂറ്റാണ്ട് തികയുന്നു. ജാതിവ്യവസ്ഥയുടെയും അടിയുറച്ച അനാചാരങ്ങളുടെയും ഇരുളടഞ്ഞ കാലഘട്ടത്തിൽ സമൂഹത്തിലെ വലിയൊരു വിഭാഗത്തിന് നിഷേധിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ആരാധനാ സ്വാതന്ത്ര്യം തിരികെ നൽകിക്കൊണ്ട് തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവ് ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ പുറപ്പെടുവിച്ച ഈ വിളംബരം ഭാരതീയ നവോത്ഥാന ചരിത്രത്തിലെ തിളക്കമാർന്ന അധ്യായമാണ്. വർഷങ്ങൾക്കുമുമ്പ് തിരുവിതാംകൂറിൽ നടന്ന ഈ വിപ്ലവകരമായ ചുവടുവെപ്പ് കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക മുഖച്ഛായയെത്തന്നെ ആധുനികതയിലേക്കും സമത്വത്തിലേക്കും നയിക്കുന്നതിൽ നിർണ്ണായക പങ്കുവഹിക്കുകയുണ്ടായി.
നൂറ്റാണ്ടുകളായി നിലനിന്നിരുന്ന ഉച്ചനീചത്വങ്ങൾക്കും അയിജാത്യങ്ങൾക്കും എതിരെ നിരന്തരമായി നടന്ന പോരാട്ടങ്ങളുടെയും സമ്മർദ്ദങ്ങളുടെയും ഫലമായാണ് എല്ലാ ഹിന്ദുക്കൾക്കും ജാതിഭേദമില്ലാതെ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പ്രവേശിക്കാനുള്ള അവകാശം ലഭിച്ചത്. സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താക്കളുടെയും ദേശീയ ചിന്താഗതിക്കാരുടെയും ആത്മാർത്ഥമായ ഇടപെടലുകൾ വഴി സനാതന ധർമ്മത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ മാനവിക മൂല്യങ്ങൾ വീണ്ടെടുക്കാൻ ഈ വിളംബരം വഴിയൊരുക്കി. സമത്വസുന്ദരമായ ഒരു സമൂഹത്തെ വാർത്തെടുക്കുന്നതിൽ ആത്മീയ സ്ഥാപനങ്ങളും ഭരണകൂടങ്ങളും ഒരുപോലെ കൈകോർത്തതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഉത്തമ ഉദാഹരണമാണ് ഈ ചരിത്രദിനം.
നവോത്ഥാന നായകരുടെയും ധീരരായ ദേശസ്നേഹികളുടെയും ത്യാഗസ്മരണകൾ ഇക്കാലത്തും സമൂഹത്തിന് വലിയ പ്രചോദനമാണ് പകരുന്നത്. ആർഷഭാരത സംസ്കൃതിയുടെ അന്തസ്സത്തയായ ഏകത്വവും സാമൂഹിക നീതിയും കാത്തുസൂക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് ശക്തവും ഐക്യമുള്ളതുമായ ഒരു ‘വിക്സിത് ഭാരതം’ കെട്ടിപ്പടുക്കാൻ ഈ ചരിത്രദിനത്തിന്റെ ഓർമ്മകൾ രാജ്യത്തെ ഓരോ പൗരനും ഊർജ്ജം നൽകുന്നു.
