ഇന്ത്യയുടെ ബഹിരാകാശ ചരിത്രത്തിൽ നിർണായകമായ മറ്റൊരു അധ്യായത്തിന് ഇന്ന് രാത്രി ശ്രീഹരിക്കോട്ട സാക്ഷിയാകും. ഇന്ത്യയുടെ സ്വന്തം ഉപഗ്രഹ നാവിഗേഷൻ സംവിധാനമായ NavIC-ന് കരുത്തുപകരാൻ ഐഎസ്ആർഒയുടെ GSLV-F18 റോക്കറ്റ് NVS-03 ഉപഗ്രഹവുമായി കുതിച്ചുയരാൻ ഒരുങ്ങുകയാണ്. ഒക്ടോബർ 30-ന് രാത്രി 11.51-നാണ് വിക്ഷേപണം നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നത്. സതീഷ് ധവാൻ സ്പേസ് സെന്ററിലെ രണ്ടാം വിക്ഷേപണത്തറയിൽ നിന്നാണ് ദൗത്യം. ഇന്ത്യയുടെ GSLV റോക്കറ്റിന്റെ ഇരുപതാമത്തെ വിക്ഷേപണമെന്ന പ്രത്യേകതയും ഇതിനുണ്ട്. NVS-03 ഉപഗ്രഹത്തെ ജിയോസിൻക്രണസ് ട്രാൻസ്ഫർ ഓർബിറ്റിലെത്തിക്കുകയാണ് ദൗത്യത്തിന്റെ ആദ്യ ലക്ഷ്യം. ഇന്ത്യയുടെ നാവിഗേഷൻ സംവിധാനത്തിന്റെ തുടർച്ചയും വിശ്വാസ്യതയും ഉറപ്പാക്കുന്നതിൽ ഈ വിക്ഷേപണം നിർണായകമാകുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ.
മറ്റൊരു രാജ്യത്തിന്റെ ഉപഗ്രഹ നാവിഗേഷൻ സംവിധാനത്തെ മാത്രം ആശ്രയിക്കേണ്ടിവരരുതെന്ന തന്ത്രപ്രധാനമായ ആവശ്യകതയാണ് ഇന്ത്യയുടെ സ്വന്തം NavIC സംവിധാനത്തിന്റെ പ്രസക്തി വർധിപ്പിക്കുന്നത്. 1999-ലെ കാർഗിൽ യുദ്ധകാലത്ത് അമേരിക്കയോട് GPS വിവരങ്ങൾ ആവശ്യപ്പെട്ടപ്പോൾ ഇന്ത്യക്ക് അനുകൂലമായ സഹായം ലഭിച്ചില്ലെന്ന ചരിത്രപരമായ പശ്ചാത്തലവും ഈ സംവിധാനത്തിന്റെ ആവശ്യകതയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടാറുണ്ട്. എന്നാൽ അമേരിക്ക മനഃപൂർവം GPS പൂർണമായി നിഷേധിച്ചതാണ് NavIC പദ്ധതിയുടെ ഏക കാരണം എന്ന് പറയാനാവില്ല. ഇന്ത്യയുടെ പ്രാദേശിക നാവിഗേഷൻ സംവിധാനമായ NavIC രാജ്യത്തിന്റെ ഭൂപ്രദേശത്തും അതിനപ്പുറം 1,500 കിലോമീറ്റർ വരെയുള്ള മേഖലയിലും സ്ഥാനം, വേഗത, സമയം എന്നിവ സംബന്ധിച്ച വിവരങ്ങൾ നൽകാൻ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തതാണ്. പ്രതിരോധ മേഖല, നാവിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ, മത്സ്യബന്ധനം, ഗതാഗതം, ദുരന്തനിവാരണം തുടങ്ങി നിരവധി മേഖലകളിൽ ഇതിന് പ്രാധാന്യമുണ്ട്. അമേരിക്കയുടെ GPS, റഷ്യയുടെ GLONASS, യൂറോപ്യൻ യൂണിയന്റെ Galileo, ചൈനയുടെ BeiDou എന്നിവയ്ക്ക് പുറമെ ഇന്ത്യയുടെ NavIC-നും സ്വന്തം നാവിഗേഷൻ സംവിധാനമെന്ന നിലയിൽ തന്ത്രപ്രധാനമായ സ്ഥാനമുണ്ട്.
ഇവിടെയാണ് NVS-03 ദൗത്യത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ പ്രാധാന്യം. നിലവിൽ NavIC സംവിധാനത്തിൽ പൊസിഷനിങ്, നാവിഗേഷൻ, ടൈമിങ് സേവനങ്ങൾ നൽകാൻ ശേഷിയുള്ളത് മൂന്ന് ഉപഗ്രഹങ്ങൾ മാത്രമാണെന്ന് കേന്ദ്ര സർക്കാർ പാർലമെന്റിൽ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. അടിസ്ഥാന പൊസിഷനിങ് സേവനം സ്വതന്ത്രമായി നൽകാൻ കുറഞ്ഞത് നാല് പ്രവർത്തനക്ഷമമായ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്. 2025 ജനുവരിയിൽ വിക്ഷേപിച്ച NVS-02 ഉപഗ്രഹത്തിന് ലക്ഷ്യമിട്ട ഭ്രമണപഥത്തിലെത്താൻ കഴിയാതിരുന്നതും സംവിധാനത്തിന് തിരിച്ചടിയായി. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് അടുത്ത തലമുറ NavIC ഉപഗ്രഹമായ NVS-03 പ്രതീക്ഷയാകുന്നത്. തദ്ദേശീയമായി വികസിപ്പിച്ച ആറ്റോമിക് ക്ലോക്കിനൊപ്പം മറ്റ് ആറ്റോമിക് ക്ലോക്കുകളും ഉപഗ്രഹത്തിലുണ്ട്. നിലവിലുള്ള L5, S സിഗ്നലുകൾക്കൊപ്പം പുതിയ L1 സിഗ്നൽ സംവിധാനവും ഇതിലുണ്ട്. ഇതിലൂടെ കൂടുതൽ ഉപകരണങ്ങളിലേക്ക് NavIC സേവനങ്ങൾ വ്യാപിപ്പിക്കാനും സ്വീകരണക്ഷമത മെച്ചപ്പെടുത്താനും സാധിക്കുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ. NVS-03 വിജയകരമായി വിക്ഷേപിച്ച് പ്രവർത്തനസജ്ജമാകുന്നതോടെ ഇന്ത്യയുടെ സ്വന്തം നാവിഗേഷൻ സംവിധാനത്തിന് പുതിയ കരുത്ത് ലഭിക്കും. എന്നാൽ ഒരു വിക്ഷേപണംകൊണ്ട് മാത്രം എല്ലാ പ്രതിസന്ധികളും അവസാനിക്കില്ല. തുടർന്നുള്ള NVS-04, NVS-05 ഉപഗ്രഹങ്ങളുടെ വിന്യാസവും നിർണായകമാണ്. ബഹിരാകാശ സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ സ്വയംപര്യാപ്തതയിലേക്കുള്ള ഇന്ത്യയുടെ യാത്രയിൽ മറ്റൊരു സുപ്രധാന ചുവടുവെപ്പാണ് ഈ ദൗത്യം.
