റിയാദ്: ഇറാന്‍ പിന്തുണയുള്ള ഹൂതി വിമതരുടെ വാരാന്ത്യത്തിലെ തുടര്‍ച്ചയായ ‘ലക്ഷ്യമിട്ട’ ആക്രമണങ്ങളില്‍ സൗദി അറേബ്യ ഞെട്ടിയിരിക്കുകയാണ്. റിയാദിലെ കിംഗ് ഖാലിദ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിലുണ്ടായ മാരകമായ ആക്രമണങ്ങള്‍ ഇതില്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്നു. എണ്ണസമ്പന്നമായ രാജ്യത്ത് ഉണ്ടായ ഏറ്റവും വലിയ ആക്രമണമാണ് ശനിയാഴ്ച രാജ്യത്തിന്റെ പ്രധാന വിമാനത്താവളത്തിലുണ്ടായത്. ആക്രമണത്തില്‍ 12 പേര്‍ കൊല്ലപ്പെടുകയും 300-ലധികം പേര്‍ക്ക് പരിക്കേല്‍ക്കുകയും ചെയ്തു.
യെമനിലെ ജനസംഖ്യയുടെ 70 മുതല്‍ 80 ശതമാനം വരെ ആളുകള്‍ വസിക്കുന്ന, അവിടത്തെ പ്രദേശങ്ങളുടെ മൂന്നിലൊന്ന് ഭാഗവും നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഇറാന്‍ പിന്തുണയുള്ള ഹൂതി വിമതരും സൗദി പിന്തുണയുള്ള യെമന്‍ സര്‍ക്കാരും തമ്മില്‍ ഈ വര്‍ഷത്തിന്റെ തുടക്കത്തില്‍ ഉണ്ടാക്കിയ വെടിനിര്‍ത്തല്‍ കരാര്‍ പരാജയപ്പെടുകയും, യെമനില്‍ സൗദി അറേബ്യ സൈനിക ഇടപെടല്‍ ശക്തമാക്കുകയും ചെയ്തതിന് പിന്നാലെയാണ് ഈ സംഘര്‍ഷം മൂര്‍ച്ഛിച്ചത്.
കഴിഞ്ഞ മാസം ചെങ്കടല്‍ തീരത്തെ തന്ത്രപ്രധാനമായ പ്രദേശങ്ങള്‍ ഹൂതികള്‍ പിടിച്ചെടുത്തതിനെ തുടര്‍ന്ന്, ഹൂതികള്‍ക്കെതിരെ രാജ്യം വ്യോമാക്രമണങ്ങള്‍ ആരംഭിക്കുകയും സര്‍ക്കാര്‍ നടത്തുന്ന പ്രത്യാക്രമണത്തിന് പിന്തുണ നല്‍കുകയും ചെയ്തു. ഇതിന് മറുപടിയായി സൗദിയുടെ നിര്‍ണായക എണ്ണ, വിനോദസഞ്ചാര അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളെ ഹൂതികള്‍ ലക്ഷ്യമിടുന്നു. എന്നാല്‍ ഹൂതികളുടെ വര്‍ദ്ധിച്ചുവരുന്ന പ്രത്യാക്രമണങ്ങള്‍ സൗദിയുടെ കോടികള്‍ വിലമതിക്കുന്ന പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളിലെ പാളിച്ചകളെ പുറത്തുകൊണ്ടുവന്നിരിക്കുകയാണ്.
തുടര്‍ച്ചയായ മിസൈല്‍, ഡ്രോണ്‍ ആക്രമണങ്ങള്‍ എണ്ണസമ്പന്നമായ രാജ്യത്തിന്റെ സ്ഥിരതയുടെയും സുരക്ഷയുടെയും സല്‍പ്പേരിന് കളങ്കം വരുത്തിയിട്ടുണ്ട്. എണ്ണയെ ആശ്രയിക്കുന്നത് കുറയ്ക്കാനും സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ വൈവിധ്യവത്കരിക്കാനുമായി രാജ്യത്തെ നിക്ഷേപത്തിനും വ്യവസായത്തിനും ഏറ്റവും സുരക്ഷിതമായ ഇടമാക്കി മാറ്റാന്‍ സൗദി അറേബ്യയുടെ യഥാര്‍ത്ഥ ഭരണാധികാരിയായ കിരീടാവകാശി മുഹമ്മദ് ബിന്‍ സല്‍മാന്‍ കോടിക്കണക്കിന് ഡോളറാണ് ചെലവഴിച്ചിട്ടുള്ളത്.
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച സായുധ സേനകളില്‍ ഒന്നാണ് സൗദി അറേബ്യയുടേത്. 2025-ല്‍ ആഭ്യന്തര ഉല്‍പ്പാദനത്തിന്റെ (GDP) ഏകദേശം 6.5 ശതമാനമാണ് സൗദി പ്രതിരോധത്തിനായി ചെലവഴിച്ചത്. ഇത് ഏകദേശം 8,300 കോടി ഡോളറോളം വരും. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ എട്ടാമത്തെ പ്രതിരോധ ചെലവാണിത്. തുര്‍ക്കിയുമായും Pakistan-നുമായും (പാകിസ്ഥാനുമായും) അടുത്തിടെ പ്രതിരോധ കരാറുകളില്‍ ഒപ്പുവെച്ച ഈ രാജ്യം, സ്വന്തമായി വലിയതോതില്‍ ആയുധങ്ങള്‍ നിര്‍മ്മിക്കാനുള്ള ശേഷിയില്ലാത്തതിനാല്‍ ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്ന അത്യാധുനിക ആയുധങ്ങള്‍ക്കായി വലിയ തുക ചെലവഴിക്കുന്നു. അമേരിക്കന്‍, ബ്രിട്ടീഷ്, ഫ്രഞ്ച് കമ്പനികള്‍ ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള പാശ്ചാത്യ നിര്‍മ്മാതാക്കളില്‍ നിന്ന് വന്‍തോതില്‍ ആയുധങ്ങള്‍ വാങ്ങുന്നത് സൗദി പ്രതിരോധ നയത്തിന്റെയും സഖ്യകക്ഷികളുടെ പ്രീതി നേടുന്നതിനുള്ള നയതന്ത്ര തന്ത്രത്തിന്റെയും മുഖമുദ്രയായി മാറിയിട്ടുണ്ട്. എഫ്-15 യുദ്ധവിമാനങ്ങള്‍, യൂറോഫൈറ്റര്‍ ടൈഫൂണ്‍സ്, പേട്രിയോട്ട്, താഡ് (THAAD) മിസൈല്‍ സംവിധാനങ്ങള്‍ തുടങ്ങിയ അത്യാധുനിക ഹാര്‍ഡ്വെയറുകള്‍ അവരുടെ പക്കലുണ്ട്.
യെമനിലെ സര്‍ക്കാര്‍ സൈന്യത്തിന്എതിരെ ഇറാന്‍ പിന്തുണയുള്ള സംഘടന നടത്തുന്ന മുന്നേറ്റങ്ങളെ തടയാന്‍ സൗദിയുടെ അത്യാധുനിക യുദ്ധവിമാനങ്ങള്‍ കഴിഞ്ഞ ആഴ്ച യെമനിലെ ഹൂതി കേന്ദ്രങ്ങളില്‍ കനത്ത ആക്രമണം നടത്തിയിരുന്നു. എങ്കിലും, 2014-ല്‍ സര്‍ക്കാരില്‍ നിന്ന് തലസ്ഥാനമായ സാനയുടെ നിയന്ത്രണം പിടിച്ചെടുത്തതിനുശേഷം ഹൂതികള്‍ തങ്ങളുടെ ആയുധശേഖരം ഗണ്യമായി മെച്ചപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. യെമനില്‍ നിന്ന് ഏകദേശം 2,000 കിലോമീറ്റര്‍ അകലെയുള്ള ഇസ്രായേല്‍ വരെ എത്താനും, സൗദി വിമാനത്താവളങ്ങള്‍, എണ്ണക്കമ്പനികള്‍ തുടങ്ങിയ കൃത്യമായ ലക്ഷ്യങ്ങളില്‍ പ്രഹരമേല്‍പ്പിക്കാനും തങ്ങളുടെ ഡ്രോണുകള്‍ക്കും മിസൈലുകള്‍ക്കും കഴിയുമെന്ന് ഹൂതികള്‍ തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
വ്യോമ പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളെ ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാക്കാന്‍ വ്യത്യസ്ത വേഗതയുള്ള ഡ്രോണുകളും മിസൈലുകളും ഒരുമിച്ച് ഉപയോഗിക്കുന്ന തന്ത്രമാണ് അവര്‍ പയറ്റുന്നത്. ഹൈപ്പര്‍സോണിക് ശേഷിയുള്ള രണ്ട് ഘട്ടങ്ങളുള്ള ഖര ഇന്ധന മിസൈലായ പലസ്തീന്‍-2, ഇറാനിയന്‍ ഘദ്ര്‍ (Ghadr) മിസൈലിന്റെ രൂപമാറ്റം വരുത്തിയതായി കരുതപ്പെടുന്ന തൗഫാന്‍ (Toufan) തുടങ്ങിയ ഇടത്തരം ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈലുകളാണ് അവരുടെ ഏറ്റവും അത്യാധുനിക ആയുധങ്ങളില്‍ ചിലത്. അല്‍ ജസീറയുടെ റിപ്പോര്‍ട്ട് അനുസരിച്ച്, ഇറാനില്‍ നിന്നുള്ളതാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന ബുര്‍ക്കാന്‍ (Burkan), ബദര്‍ (Badr) സീരീസ് പോലുള്ള നിരവധി ഹ്രസ്വകാല മിസൈലുകളും വിമതരുടെ പക്കലുണ്ട്.
സൗദി അറേബ്യ തന്റെ സൈന്യത്തിനായി കോടിക്കണക്കിന് ഡോളര്‍ വാരിയെറിഞ്ഞിട്ടും ഹൂതി ആക്രമണങ്ങള്‍ ഇപ്പോഴും നടക്കുന്നുണ്ട്. രാജ്യത്തിന്റെ വലുപ്പവുമായി ഇതിന് ബന്ധമുണ്ടെന്നാണ് വിദഗ്ധര്‍ വിശ്വസിക്കുന്നത്. ‘ഹൂതികളുടെ ചില മിസൈല്‍, ഡ്രോണ്‍ ആക്രമണങ്ങളെ തടയാന്‍ സൗദി വ്യോമ പ്രതിരോധത്തിന് കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. എന്നാല്‍ സൗദി അറേബ്യ വളരെ വലുതായതിനാല്‍ അവയ്ക്ക് നിരന്തരം സ്വയം പ്രതിരോധിക്കുക എന്നത് അസാധ്യമാണ്,’ ഒട്ടവാ സര്‍വ്വകലാശാലയിലെ സുരക്ഷാ വിശകലന വിദഗ്ധനായ തോമസ് ജൂണോ എഎഫ്പി വാര്‍ത്താ ഏജന്‍സിയോട് പറഞ്ഞു.
നഗരമധ്യത്തില്‍ നിന്ന് ഏകദേശം 35 കിലോമീറ്റര്‍ അകലെ 225 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റര്‍ വിസ്തൃതിയുള്ള കിംഗ് ഖാലിദ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വിമാനത്താവളങ്ങളില്‍ ഒന്നാണെന്ന് വിദഗ്ധര്‍ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. ഏകദേശം 22 ലക്ഷം ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റര്‍ വിസ്തൃതിയുള്ള സൗദി അറേബ്യയ്ക്ക് മുകളില്‍ ‘പേട്രിയോട്ട്, താഡ്, യുദ്ധവിമാനങ്ങള്‍, മറ്റ് സെന്‍സറുകള്‍ എന്നിവ സംയോജിപ്പിച്ച ഒരു ലെയേര്‍ഡ് സിസ്റ്റത്തിന് പോലും സുരക്ഷിതമായ ഒരു കുട തീര്‍ക്കാന്‍ കഴിയില്ല’ എന്ന് ലണ്ടന്‍ ആസ്ഥാനമായുള്ള MENA അനലിറ്റിക്ക റിസ്‌ക് ഫേമിന്റെ ആന്‍ഡ്രിയാസ് ക്രീഗ് പറഞ്ഞു.
‘റിയാദ്, വിമാനത്താവളങ്ങള്‍, എണ്ണ കേന്ദ്രങ്ങള്‍, സൈനിക താവളങ്ങള്‍, വിശുദ്ധ നഗരങ്ങള്‍, വലിയൊരു വിഭാഗം നിര്‍ണായക അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങള്‍ എന്നിവ അവര്‍ നിരന്തരം സംരക്ഷിക്കേണ്ടതുണ്ട്,’ അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേര്‍ത്തു.
തുടര്‍ച്ചയായ ഹൂതി ആക്രമണങ്ങള്‍ സൗദിയുടെ വ്യോമ പ്രതിരോധത്തെ വരിഞ്ഞുമുറുക്കുകയും, ലോകമെമ്പാടും ക്ഷാമമുള്ള ഇന്റര്‍സെപ്റ്ററുകള്‍ (ഇടപെട്ട് തകര്‍ക്കുന്ന മിസൈലുകള്‍) കുറയാന്‍ കാരണമാവുകയും ചെയ്യുന്നു. രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള ആക്രമണങ്ങളെ സൗദികള്‍ക്ക് തടയാന്‍ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, എണ്ണ കേന്ദ്രങ്ങളെയും റിയാദ് വിമാനത്താവളത്തെയും ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ളവ ഉള്‍പ്പെടെ നിരവധി ആക്രമണങ്ങള്‍ പ്രതിരോധം ഭേദിച്ച് ലക്ഷ്യത്തിലെത്തി.
ഹൂതികള്‍ എന്തുകൊണ്ട് ആക്രമണം ശക്തമാക്കുന്നു?
റിയാദ് വിമാനത്താവളത്തിലെ തുടര്‍ച്ചയായ ആക്രമണങ്ങള്‍ കാണിക്കുന്നത് അവര്‍ക്ക് ‘തന്ത്രപരമായ പരിധിയില്‍ തുടര്‍ച്ചയായ ആക്രമണങ്ങള്‍ നടത്താനുള്ള കഴിവുണ്ട്’ എന്നാണ്. സൗദിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സഖ്യം അന്താരാഷ്ട്രതലത്തില്‍ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട സര്‍ക്കാരിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന യെമന്‍ ആഭ്യന്തരയുദ്ധം സമീപമാസങ്ങളില്‍ വീണ്ടും ആളിക്കത്തിയ സാഹചര്യത്തിലാണ് ഹൂതി ആക്രമണങ്ങളില്‍ വര്‍ദ്ധനവുണ്ടായിരിക്കുന്നത്.
ഹൂതികള്‍ ‘കളിയുടെ നിയമങ്ങള്‍ പുനര്‍എഴുതാന്‍’ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെന്ന് ജൂണോ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചു. ഹൂതികളുടെ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള സാനു വിമാനത്താവളത്തില്‍ സൗദി യുദ്ധവിമാനങ്ങള്‍ ആക്രമണം നടത്തുമ്പോള്‍, സൗദി തങ്ങളോട് ചെയ്യുന്നത് തിരിച്ചും ചെയ്യാന്‍ ഈ ഇറാന്‍ പിന്തുണയുള്ള സംഘടന ആഗ്രഹിക്കുന്നു, അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേര്‍ത്തു.
അന്‍സാര്‍ അല്ലാഹ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന ഹൂതി പ്രസ്ഥാനത്തിന്, യെമനിലെ പരുക്കന്‍ മലനിരകളില്‍ നന്നായി പരിശീലനം ലഭിച്ചതും പോരാട്ടങ്ങളില്‍ ഉറച്ചുനില്‍ക്കുന്നതുമായ പതിനായിരക്കണക്കിന് പോരാളികളുണ്ട്. അവരുടെ മിസൈലുകളും ഡ്രോണുകളും വര്‍ഷങ്ങളായി എണ്ണസമ്പന്നമായ ഗള്‍ഫ് അയല്‍രാജ്യങ്ങള്‍ക്ക് ഭീഷണിയാണ്, അടുത്തിടെ അവ ഇസ്രായേല്‍ വരെ എത്തിയിരിക്കുന്നു.
നിര്‍ണായകമായ സൗദി അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളെ ലക്ഷ്യമിടുന്നതിലൂടെ, യെമന്‍ യുദ്ധം ഒടുവില്‍ പരിഹരിക്കപ്പെടും എന്ന പ്രതീക്ഷയെ സൂചിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, ‘സമാധാനത്തിന്റെ വില ഉയര്‍ന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണെന്ന’ സന്ദേശമാണ് ഹൂതികള്‍ നല്‍കുന്നത് എന്ന് ജൂണോ പറഞ്ഞു.
‘യെമന്‍ യുദ്ധത്തില്‍ നിന്ന് സ്വയം പിന്മാറാന്‍ സൗദി അറേബ്യ കുറച്ചുകാലമായി ശ്രമിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നതിനാല്‍, ഇത് സൗദി അറേബ്യയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഒരു സമ്പൂര്‍ണ്ണ ദുരന്തമാണ്,’ അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേര്‍ത്തു.
എന്തുകൊണ്ടാണ് ആക്രമണങ്ങള്‍ സൗദിയെ ആശങ്കപ്പെടുത്തുന്നത്?
‘വിമാനത്താവളം വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്,’ കാരണം ഇത് കിരീടാവകാശി മുഹമ്മദ് ബിന്‍ സല്‍മാന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സൗദി വിഷന്‍ 2030-ന്റെ കേന്ദ്രഭാഗമാണ്. ഇത് റിയാദിനെ ടൂറിസ്റ്റുകള്‍, ബഹുരാഷ്ട്ര കമ്പനികള്‍, അന്താരാഷ്ട്ര ഇവന്റുകള്‍ എന്നിവയുടെ ഒരു പ്രധാന കേന്ദ്രമാക്കി മാറ്റാന്‍ ലക്ഷ്യമിടുന്നുവെന്ന് ക്രീഗ് പറഞ്ഞു.
‘ഹൂതികള്‍ അത് മനസ്സിലാക്കുന്നുണ്ട്.’
റിയാദ് വിമാനത്താവളത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നത് സൗദിയുടെ സൈനിക ശക്തിയെ തകര്‍ക്കില്ലെങ്കിലും, ആവര്‍ത്തിച്ചുള്ള ആക്രമണങ്ങള്‍ ശാരീരിക നാശത്തേക്കാള്‍ വലിയ സാമ്പത്തിക, മാനസിക ആഘാതങ്ങളാണ് ഉണ്ടാക്കുന്നതെന്ന് ക്രീഗ് മുന്നറിയിപ്പ് നല്‍കി.
രാജ്യത്ത് 2015-ലെ ചാവേര്‍ ബോംബാക്രമണത്തിനുശേഷമുള്ള ഏറ്റവും വലിയ ആക്രമണമാണ് ശനിയാഴ്ച വിമാനത്താവളത്തിലുണ്ടായത്. രാജ്യത്തിന്റെ ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ട കണ്‍വെന്‍ഷന്‍, വിനോദ സീസണിന്റെ തുടക്കത്തിലാണ് ഇത് സംഭവിച്ചത്, ഞായറാഴ്ച റിയാദില്‍ ഡബ്ല്യുപിസി എനര്‍ജി കോണ്‍ഗ്രസ് (WPC Energy Congress) ആരംഭിക്കുകയായിരുന്നു.
ആസന്നമായ ആക്രമണങ്ങളെക്കുറിച്ച് അധികാരികള്‍ മുന്‍കാലങ്ങളില്‍ പൗരന്മാരെ എസ്എംഎസ് സന്ദേശങ്ങള്‍ വഴി ഇടയ്ക്കിടെ അറിയിച്ചിരുന്നു. എന്നാല്‍, ആ മുന്നറിയിപ്പുകള്‍ ഇപ്പോള്‍ നിര്‍ത്തലാക്കിയത് പല പൗരന്മാരെയും ആശങ്കയിലാഴ്ത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ശനിയാഴ്ച, ആശങ്കാകുലരായ നയതന്ത്ര കാര്യാലയങ്ങള്‍ സൗദി ഉദ്യോഗസ്ഥരില്‍ നിന്ന് പതിവായി വിവരങ്ങള്‍ ലഭിക്കുന്നില്ലെന്ന് പരാതിപ്പെട്ടു. സൗദി അധികാരികള്‍ തങ്ങളുടെ ആദ്യ ഔദ്യോഗിക പ്രസ്താവന പുറത്തിറക്കുന്നതിന് മണിക്കൂറുകള്‍ക്ക് മുമ്പ് തന്നെ നിരവധി എംബസികള്‍ റിയാദ് വിമാനത്താവളം ഒഴിവാക്കാന്‍ തങ്ങളുടെ പൗരന്മാരോട് നിര്‍ദ്ദേശിച്ചിരുന്നു.
